بنزین در راه تصمیم جدید
نیو وبلاگ: با تداوم فاصله میان تولید و مصرف بنزین و ثبت میانگین مصرف روزانه بیشتر از ۱۳۳ میلیون لیتر در اواسط مرداد، دولت درحال بررسی راهکارهای مدیریت مصرف و توزیع سوخت است و در اینباره سه مدل طرح شده اما هنوز تصمیم نهائی در رابطه با هیچ یک از آنها اتخاذ نشده است.
به گزارش نیو وبلاگ به نقل از خبر آنلاین، ناترازی بنزین طی سالهای اخیر به یکی از مهم ترین چالش های صنعت پالایش و پخش کشور تبدیل گشته است؛ موضوعی که با وجود صرف هزینه های گسترده برای افزایش تولید و بهبود کیفیت سوخت، به سبب مجموعه ای از عوامل ساختاری، مدیریتی و زیرساختی، عمیق تر شده است.
ایسنا نوشت: بررسی روند مصرف بنزین در کشور نشان میدهد فاصله میان تولید و تقاضا صرفا یک مساله تولیدی نیست، بلکه ریشه در مجموعه ای از سیاستهای اجرایی و ساختاری دارد. شکست توسعه حمل و نقل عمومی، ادامه قاچاق سوخت، ناکارآمدی برخی سازوکارهای ترافیکی و فرسودگی گسترده ناوگان، از مهم ترین عواملی هستند که به افزایش مصرف بنزین و تشدید ناترازی دامن زده اند.
اواخر پاییز سال گذشته، با تصویب هیات وزیران قرار شد نرخ بنزین در جایگاه ها جهت استفاده از کارت اضطراری و مصرف مازاد بر ۱۶۰ لیتر سهمیه ای، از نیمه آذرماه به ۵۰۰۰ تومان افزایش یابد. بر طبق این مصوبه، استفاده از سهمیه اول و دوم بنزین تنها با کارت سوخت شخصی امکانپذیر بود و وزارت نفت نیز موظف شد نرخ سوم بنزین جایگاه ها را به شکل فصلی اعلام نماید.
با گذشت چندین ماه از اجرای این طرح، بار دیگر زمزمه هایی در رابطه با اتخاذ تصمیم های جدید در حوزه بنزین به گوش رسید. مسئولان تاکید دارند که مدیریت مصرف بنزین نیازمند تدوین راهبردهای جدید است؛ چونکه دولت این فرآورده را با قیمتی پایین تر از هزینه حقیقی در اختیار مردم قرار می دهد و برای آن یارانه نیز اختصاص می یابد. به این دلیل، برای ایجاد توازن میان تولید و مصرف، اتخاذ راهکارهای جدید اجتناب ناپذیر است.
مصرف روزانه بنزین از ۱۴۰ میلیون لیتر عبور کرد
آمارها نشان میدهد مجموع مصرف بنزین در فاصله ۱۲ تا ۱۶ مردادماه به حدود ۶۶۸ میلیون لیتر رسیده است؛ آماری که تصویر روشنی از وضعیت تقاضا در شبکه توزیع سوخت کشور ارائه می کند.
در روز ۱۲ مرداد، مصرف بنزین به ۱۴۰ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر رسید که بالاترین رقم در این بازه زمانی بود. روز ۱۳ مرداد، میزان تقاضا با اندکی کاهش به ۱۳۱ میلیون و ۹۰۰ هزار لیتر رسید، اما در ۱۴ مرداد بار دیگر افزوده شد و به ۱۳۷ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر رسید.
همینطور مصرف بنزین در روز ۱۵ مرداد ۱۳۵ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر گزارش شد و بالاخره، در روز ۱۶ مرداد، با کاهش به ۱۲۲ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر رسید. بر این اساس، میانگین مصرف روزانه بنزین در این پنج روز بیشتر از ۱۳۳ میلیون لیتر بوده است. دامنه نوسان مصرف نیز ۱۸ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر گزارش شده و بیشترین میزان مصرف به روز ۱۲ مرداد و پایین ترین میزان به روز ۱۶ مرداد اختصاص داشته است.
سه سناریو برای مدیریت مصرف
در چنین شرایطی، دولت برای مدیریت مصرف و ایجاد تعادل در بازار بنزین، سه الگو را در دست بررسی دارد. به قول رییس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در روش نخست قیمت بنزین تغییری نمی کند، اما بنزین تنها تا سقف تولید روزانه، یعنی ۱۲۱ میلیون لیتر، در جایگاه ها توزیع می شود و بعد از پایان این میزان، نازل ها خاموش خواهند شد.
در روش دوم، ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین تولیدی روزانه میان خودرو های موجود تقسیم می شود و اشخاصی که بیشتر از سهمیه خود نیاز داشته باشند، باید بنزین مورد نیازشان را با نرخ آزاد خریداری کنند. این شیوه تا حدودی مشابه طرحی است که قرار بود در کرمان اجرا شود.
در روش سوم، سهمیه بنزین به جای خودرو ها به افراد اختصاص می یابد؛ به این معنا که همه مردم، چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند، از سهمیه بنزین برخوردار خواهند شد.
حرکت تدریجی بسمت اصلاح یارانه ها
رویکرد دولت در حوزه هدفمندی یارانه ها، رساندن یارانه به مصرف کننده نهائی است و سیاستهای در رابطه با این رویکرد کم کم درحال عملیاتی شدن است. با این وجود، مساله بنزین پیچیدگی های خاص خویش را دارد؛ برای اینکه هرگونه تصمیم درمورد قیمت یا سهمیه بندی آن می تواند به شکل مستقیم یا غیرمستقیم بر قیمت سایر کالاها و خدمات اثر بگذارد. به این دلیل، تصمیم گیری دراین خصوص نیازمند بررسی دقیق و اجرای تدریجی است.
محمدرضا عارف، معاون اول رییس جمهور، نیز با تاکید بر این امر گفته است اصلاح ساختاری قیمت بنزین با جنگ رمضان متوقف گردید، اما با تعدیل سهمیه ها در دو مرحله، ۱۰ میلیون لیتر صرفه جویی صورت پذیرفت. به نقل از ایشان، در ادامه و بعد از بررسی های کارشناسی و تعامل با نهادهای امنیتی و سایر قوا، نرخ چهارم برای بنزین تعیین شد.
عارف همینطور اصرار کرد که دولت قصد ندارد سهمیه نخست بنزین را کم کند، اما سهمیه دوم باید کم کم کاهش یابد؛ چونکه راهبرد دولت در بلند مدت حرکت بسمت آزادسازی قیمت هاست. در همین زمینه، کارگروهی در دولت با حضور چند وزیر درحال بررسی مبحث و اتخاذ تصمیم های اجماعی است. با این وجود، ممکنست برخی تصمیمات نهائی در جلسه سران قوا یا شورایعالی امنیت ملی بررسی و تصویب شود.
هم اکنون، هیچ یک از سه مدل عنوان شده به تصویب نهائی دولت نرسیده است، اما پیشبینی می شود دولت طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده تصمیم نهائی خویش را اتخاذ کند. با این وجود، مسئولان تاکید کرده اند که قبل از اجرای هر تصمیم، جزئیات آن با مردم در میان گذاشته خواهد شد و قرار نیست تصمیمی بدون اطلاع رسانی قبلی و به شکل ناگهانی اجرا شود.
در مجموع، ناترازی بنزین دیگر صرفا یک مساله تولیدی نیست، بلکه نتیجه انباشت مجموعه ای از موانع فنی در حوزه حمل و نقل، الگوی مصرف، قاچاق سوخت و فرسودگی ناوگان است. بنابراین، حل پایدار این چالش تنها از مسیر افزایش تولید و عرضه امکانپذیر نیست و به اصلاح الگوی مصرف، ارتقاء راندمان، سرمایه گذاری در قسمت تقاضا و مشارکت همه ذی نفعان در فرایند تصمیم سازی نیاز دارد.
خلاصه اینکه در روش سوم، سهمیه بنزین بجای خودروها به افراد اختصاص می یابد؛ به این معنا که همه مردم، چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند، از سهمیه بنزین برخوردار خواهند شد. حرکت تدریجی بسمت اصلاح یارانه ها رویکرد دولت در عرصه هدفمندی یارانه ها، رساندن یارانه به مصرف کننده غایی است و سیاست های در ارتباط با این رویکرد کم کم در حال عملیاتی شدن است. عارف همین طور اصرار کرد که دولت قصد ندارد سهمیه نخست بنزین را بکاهد، اما سهمیه دوم باید کم کم کاهش یابد؛ چراکه راهبرد دولت در طولانی مدت حرکت بسمت آزادسازی قیمت هاست.
منبع: newweblog.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب